MWAH, GESCHIEDENISLES…

Een vaak gehoorde
verzuchting van leerlingen. Hier ligt een uitdaging, nietwaar?

Het geschiedenisonderwijs
is volop in het nieuws. Het eindrapport van de commissie-Schnabel – “Onderwijs
2032” – roept de vraag op: moet
geschiedenis als schoolvak blijven?

De commissie pleit ervoor
om het vak geschiedenis onder te brengen in één van de drie beoogde
kennisdomeinen, “mens en maatschappij”. Dan zullen de lessen over geschiedenis gaan
als het nuttig is om hedendaagse thema’s te verklaren.

Er zijn veel reacties te
lezen van voorstanders van apart geschiedenisonderwijs, o.a. van Maria Grever in Trouw van 11 maart jl.
en Ton van der Schans in De
Volkskrant en het Reformatorisch Dagblad
van 15 maart. Beiden zien dit advies als iets wat de vakdocenten niet
willen en de leerlingen geen voordeel zal opleveren. In het kort enkele
gedachten hieruit.

Geschiedenis gaat altijd
over mensen. Verhalen uit het verleden kunnen verwondering, verbazing, maar ook
boosheid en ergernis oproepen. Wie bezig is met het verleden, moet open staan
voor andere mensen en vreemde culturen uit andere tijden. Dan is het belangrijk
om een andere bril op te zetten: hoe kunnen we mensen van vroeger niet beoordelen,
maar leren begrijpen. Leren kijken door de ogen van een ander. Wie dat kan, kan
ook kijken naar zichzelf, en ontwikkelt daarmee zijn eigen persoonlijkheid.

Mensen en volken zijn
gevormd door gebeurtenissen en ontwikkelingen in het verleden. Mensen hebben
keuzes gemaakt, hebben dingen gedaan die gevolgen hadden voor de toekomst. Sommige
dingen bleven hetzelfde, sommige veranderden. Door dit te leren zien,
ontwikkelt de leerling historisch besef.

Is het verleden een
confrontatie met een “vreemd land”, dan moet er worden geleerd om dat te
verkennen en te begrijpen. Er kan op allerlei verschillende manieren naar
gekeken worden, vanuit allerlei hoeken: politieke, sociale, economische of
godsdienstige. Belangrijk is om te leren zien vanuit welke hoek een eigen standpunt komt.

Om je te kunnen oriënteren
in het verleden is er een ruggengraat nodig: kennis van verschillende tijdvakken waarin mensen,
gebeurtenissen en voorwerpen geplaatst kunnen worden.

De commissie stelt dat
leerlingen “kennis van de wereld” nodig hebben, om die wereld beter te leren
begrijpen. Maria Grever: “Zonder
geschiedenislessen zullen ze blind door de wereld varen.”

Dan nu de uitdaging: hoe
kun je leerlingen bezig laten zijn met het verleden op een manier die hen
boeit?